Armonik ve akort
Seslerin yapısını kulakla keşfet: harmonikler, aralıklar, akort.
Harmonik seri
Temel frekans ve onun tam katları; her harmonik bir öncekinden kısık (1/n). Doğal seslerin tınısını oluşturan yapı.
110 Hz · 220 Hz · 330 Hz · 440 Hz · 550 Hz · 660 Hz
Saf ve eşit akort
Aynı aralığı tam sayı oranlarıyla (saf) ve piyanodaki gibi eşit tamperamanla dinle; saf aralıklarda yavaş vuru duyulmaz, eşit tamperamanda hafif dalgalanma duyulabilir.
220 Hz (La3) · 275 Hz (Do♯4 −14 sent) · 330 Hz (Mi4 +2 sent)
Aralıklar'da keşfet (on iki oran, saf ve eşit akort, Lissajous figürü, harmonik çakışmaları)
A4 akort referansı
440 Hz uluslararası standart akort sesidir (ISO 16). 432 Hz bazı müzisyenlerin tercih ettiği alternatif bir akorttur.
Kanıt düzeyi: ○ S (araç, iddia yok).
Kendi kulağınla dene: Akort Deneyi (kör; perde eşiği, ABX, referanssız tanıma ve tercih)
440 ile 432 Hz arasında ne fark var?
Armonik ve akort aracı üç şeyi kulakla gösterir: bir temel frekansın harmonik serisi (f, 2f, 3f… genliği 1/n ile azalan), saf oranlı ve eşit tamperamanlı aralıkların farkı ve la4 = 440 ya da 432 Hz akort referansı. Sesler cihazında üretilir; sayfa bir ölçüm ya da sağlık iddiası taşımaz.
Armonik ve akort aracı nasıl kullanılır?
- Harmonik seri'de temel frekansı (ör. 110 Hz) ve harmonik sayısını (en çok 8) seç, Çal'a bas: her harmonik temelin tam katıdır, genliği 1/n ile azalır.
- Saf ve eşit akort'ta kökü ve aralığı seç (oktav 1:2, beşli 2:3, dörtlü 3:4, majör 4:5:6, minör 10:12:15); durdurup Saf akort ile Eşit tamperaman arasında geçiş yap ve iki sürümü art arda dinle.
- A4 akort referansı'nda 440 ile 432 Hz'i art arda çal; fark 31,8 senttir, tek başına duyulması zordur.
- Sesi düşük başlat; çalarken yalnız kök canlı değişir, harmonik sayısı bir sonraki çalışta uygulanır; aralığı, akordu ve A4 referansını değiştirmek için önce durdur.
Ne için kullanılır?
Harmonik seriyi duy
110 Hz'lik temeli 8 harmonikle çal: her harmonik temelin tam katıdır ve genliği 1/n ile azalır; tınının nereden geldiğini kulakla duyarsın.
Saf ve eşit akordu karşılaştır
Bir majör akoru önce saf akortta (4:5:6), sonra eşit tamperamanda dinle; eşit akortta üçlünün hafifçe titreştiğini duyabilirsin.
440 ile 432'yi art arda dinle
A4 akort referansında 440 ile 432 Hz'i art arda çal; fark 31,8 senttir ve tek başına duyulması zordur. 432'ye yüklenen iddiaların kanıt durumu ilgili kanıt kartında yazar.
Müzik teorisini sayılarla anlat
Oktav (1:2), beşli (2:3) ve dörtlü (3:4) oranlarını çalarak aralıkların harmoniklerinin nasıl örtüştüğünü derste göster.
Sonuçlar nasıl okunur
- Harmonik seri panelindeki frekans satırı çalan sesleri yazar: 110 Hz temelde 110 · 220 · 330 Hz…, her biri temelin tam katı. DALGA lensinde her harmonik dikey bir çizgidir; üst harmonikler kısalır: ikincisi yaklaşık 6 dB, dördüncüsü 12 dB kısıktır.
- Saf ve eşit akort'ta her frekansın yanında en yakın nota yazar. Saf akortta yanındaki sent eşit tamperamandan sapmadır: 220 Hz kökte majör akor Do♯4 −14 sent ve Mi4 +2 sent okur; Eşit tamperamanda sent yazmaz.
- 432 Hz'i seçince görünen ▲ C işareti 432 Hz hakkındaki iddianın kanıt düzeyidir; aracın kendisi ○ S'dir, yani bir iddia taşımaz. Hangi referansı seçeceğin bir tercihtir.
- 440 ile 432 Hz arasındaki fark 31,8 senttir, yarım tonun üçte birinden az; art arda çalınca bile ayırt etmek zordur. Gerçekten duyup duymadığını kör sınamak için Akort Deneyi'ni kullan.
Saf ve eşit akortlu aralıklar
| Aralık | Saf oran | Eşit (yarım ses) | Fark |
|---|---|---|---|
| Oktav | 2:1 | 12 | 0 sent |
| Tam beşli | 3:2 | 7 | eşit 2 sent pes |
| Tam dörtlü | 4:3 | 5 | eşit 2 sent tiz |
| Majör üçlü | 5:4 | 4 | eşit 14 sent tiz |
| Minör üçlü | 6:5 | 3 | eşit 16 sent pes |
Harmonik seri neden önemli?
Tel ve hava sütunu gibi doğal kaynaklar temel frekansın tam katlarında titreşir: 110 Hz'lik bir telde 220, 330, 440 Hz… birlikte çalar. Kulak bu katları tek bir perde olarak duyar; katların genlik dağılımı tınıyı verir. Araçtaki seri bu idealin kendisidir: genlikler 1/n ile azalır, 20 kHz üstü atlanır.
İki ses birlikte çalınca harmonikleri çakışır ya da yakın düşer. Çakışan harmonikler uyumu, 2-40 Hz yakınlıktaki çiftler pürüzü kurar; saf oranlı aralıklar harmonikleri tam üst üste getirdiği için 'temiz' duyulur.
Saf akort ile eşit tamperaman
Saf akort aralıkları küçük tam sayı oranlarıyla kurar; eşit tamperaman oktavı on iki eşit yarım sese böler, böylece her tondan aynı akor çalınabilir. Bedeli küçük sapmalardır: beşli 2 sent, majör üçlü 14 sent. Araç akorları saf sinüslerle çalar: üst harmonik olmadığı için iki sürüm arasında vuru oluşmaz, fark perdededir. Üst harmonikleri olan gerçek çalgılarda eşit üçlünün yakın harmonikleri birbirine vurur.
432 Hz referansı bütün notaları aynı oranla 31,8 sent pes alır; aralıkların yapısını değiştirmez. Hangisini daha çok beğendiğin bir tercihtir; kör karşılaştırma için Akort Deneyi var.
Sık sorulanlar
- Saf ile eşit akort arasındaki farkı neden az duyuyorum?
- Akorlar saf sinüslerle çalar; üst harmonik olmadığı için eşit üçlüdeki vuru oluşmaz, kalan fark perdedir: majör üçlüde 14 sent. İki sürümü art arda, sesi düşük tutarak dinle.
- Harmonik sayısı neden en çok 8?
- Sekiz katman kulağın tınıyı ayırt etmesine yeter; temel en çok 1000 Hz olduğundan sekizinci harmonik 8 kHz'i geçmez.
- 432 Hz daha mı iyi?
- Kanıt kartı bunun için C düzeyini gösterir: küçük ve tutarsız ön bulgular. Araç 432'yi yalnız bir referans olarak sunar; sağlık ya da üstünlük iddiası yoktur.
Dinle ve dene
· v1.15 · değişiklik günlüğü