Kahverengi mi, beyaz mı? Hangi gürültü ne zaman
Seans · Derin Odak · Kahverengi Gürültü · 2 sa
Gürültü üreteci

Tayf: aynı kaynak, iki eğim
İkisi de aynı rastgele diziden türer; fark güç eğimindedir. Beyaz gürültünün gücü her hertz başına eşittir ve kulak frekansları oktavlarla duyduğu için tiz oktavlar daha çok hertz içerir: ses 'şşş' gibi gelir. Kahverengi gürültüde güç oktav başına 6 dB düşer; baslar baskındır, tizler neredeyse yoktur. Pembe gürültü ikisinin arasıdır (3 dB/oktav).
Bu yüzden aynı sayısal düzeyde beyaz gürültü daha yüksek ve daha yorucu, kahverengi daha yumuşak duyulur. Uzun dinlemede çoğu kişi kahverengi ya da pembeyi yeğler; bu bir algı farkıdır, bir etki farkı değil.
Ne zaman hangisi?
Maskeleme için kural basittir: örtülecek sesin bandına en yakın rengi seç. Klavye, tabak, ince sesler ve tiz konuşma için beyaz; klima, trafik, komşunun bası ve alçak uğultu için kahverengi; konuşmanın orta bandı için pembe ya da yeşil. Örtülecek ses yükseldikçe gürültüyü de yükseltmek işitme yükü ekler; o noktada kapı, perde ya da kulak tıkacı daha iyi bir araçtır.
Kanıt ne gösteriyor?
Uyku üzerine kanıt renk ayırmadan düşük kaliteli ve karışıktır: bazı çalışmalarda beyaz gürültüyle öznel uyku puanları düzeldi, bir laboratuvar çalışmasında pembe gürültü REM uykusunu azalttı. Odakta 13 çalışmalık meta-analiz beyaz ve pembe gürültüyü dikkat güçlüğü belirtileri yüksek gençlerde küçük yararla, öbürlerinde küçük bir düşüşle ilişkilendirdi; kahverengi gürültü hiç test edilmedi. 'Kahverengi gürültü odağa iyi gelir' iddiasının arkasında deney değil, kullanıcı deneyimi vardır.
Sesin ölçümü
Bu bölümdeki iki görsel ve tablo, aşağıdaki seansın sitede çalan sesinden ölçüldü: ses motorun cihazda ürettiği gibi ve sitedeki düzeyde üretildi. Ölçüm sesin fiziğini gösterir; etkisi hakkında bir şey söylemez.
Derin Odak · Kahverengi Gürültü · 15-45. saniye


| Oktav bandı | Düzey |
|---|---|
| 63 Hz | 0 dB |
| 125 Hz | −2,2 dB |
| 250 Hz | −4,9 dB |
| 500 Hz | −7,9 dB |
| 1 kHz | −10,8 dB |
| 2 kHz | −13,8 dB |
| 4 kHz | −16,8 dB |
| 8 kHz | −19,5 dB |
Kanıt ne diyor?
Geniş bantlı gürültü ve maskeleme
Sürekli gürültü, çevredeki seslerin fark edilmesini muhtemelen azaltır.
Ne bilmiyoruz? Maskelemenin uykuyu korumaya dönüştüğü açık değil: 25 kişilik bir laboratuvar çalışmasında aralıklı çevre gürültüsüne pembe gürültü eklemek uyku yapısını daha da bozdu, kulak tıkaçları daha iyi sonuç verdi.
Bulgular ve kaynaklarBeyaz, pembe ve kahverengi gürültüyle uyku
Uykuya etkisi konusunda kanıt düşük kaliteli ve karışık; bir çalışmada pembe gürültü REM uykusunu azalttı. Sesi düşük tut.
Ne bilmiyoruz? 38 çalışmayı değerlendiren bir sistematik derleme kanıt kalitesini 'çok düşük' buldu ve sürekli gürültünün uykuyu ve işitmeyi olumsuz etkileyebileceğini vurguladı.
Bulgular ve kaynaklarBeyaz ya da pembe gürültü ve dikkat
Gürültünün dikkat üzerindeki etkisi kişiden kişiye değişir: bazı kişilerde küçük bir yarar, bazılarında küçük bir zarar bulundu.
Ne bilmiyoruz? Belirgin dikkat güçlüğü olmayanlarda gürültü performansı biraz düşürdü (g = −0,212); bu yüzden genel kullanıcıya "gürültü odağı artırır" denemez.
Bulgular ve kaynaklar
Kanıt düzeyleri ve kaynaklar veritabanından gelir; yazı yeni bir iddia eklemez. Kanıt metodolojisi
Çalışmalar
| Çalışma | Tür | n | Bulgu | Düzey |
|---|---|---|---|---|
| Basner 2026[2] | Randomize kontrollü deneme | 25 | 25 sağlıklı yetişkinle yedi gecelik laboratuvar çalışması: aralıklı çevre gürültüsü en çok derin uykuyu (N3), pembe gürültü ise REM uykusunu azalttı; çevre gürültüsüne pembe gürültü eklemek uyku yapısını daha da bozdu. Kulak tıkaçları çevre gürültüsünün etkilerinin çoğunu önledi. Yazarlar geniş bantlı gürültünün yaygın ve gelişigüzel kullanılmaması uyarısında bulunuyor. | B C |
| Ding 2025[6] | Meta-analiz | 1301 | Beyaz gürültüyle yapılan 12 randomize denemenin (1301 kişi: bebekler, yetişkinler, yaşlılar; yoğun bakım hastaları dahil) meta-analizinde beyaz gürültü yetişkin ve yaşlılarda uyku kalitesi puanlarını (PSQI) düzeltti, bebeklerde 24 saatlik uyku süresini uzattı. Yazarlar sonuçların çalışmalar arası farklılık ve çalışma kalitesiyle sınırlı olduğunu belirtiyor. | C |
| Khandelwal 2025[8] | Sistematik derleme | 496 | Hastanede yatan yetişkinlerde ses makinesini inceleyen 7 randomize deneme (496 katılımcı) derlendi; altısı beyaz gürültü kullandı. Çalışmalar beyaz gürültüyle uyku etkinliğinin arttığını gösterdi ve gürültü iyi tolere edildi. Süre, katılımcı ve ölçek farkları nedeniyle meta-analiz yapılamadı. | C |
| Nigg 2024[9] | Meta-analiz | 13 çalışma | DEHB tanılı ya da dikkat güçlüğü belirtileri yüksek çocuk ve genç yetişkinlerde (13 çalışma, 335 kişi) beyaz ve pembe gürültü laboratuvar dikkat görevlerinde küçük bir yarar sağladı. Bu belirtileri olmayan karşılaştırma gruplarında (11 çalışma) etki küçük ve olumsuzdu. Kahverengi gürültü çalışması bulunamadı. | C |
| Capezuti 2022[5] | Sistematik derleme | 1103 | Yetişkinlerde beyaz gürültü, pembe gürültü ve karma ses uygulamalarını inceleyen 34 çalışma (1103 kişi) derlendi; 19'u uyku sonuçlarında olumlu değişiklik bildirdi, oran pembe gürültüde daha yüksekti. Yazarlar işitsel uyarımı destekleyen güçlü kanıt olmadığı sonucuna vardı; kısa süreli kullanımda yan etki bildirilmedi. | C |
| Riedy 2021[3] | Sistematik derleme · kesinlik çok düşük | 38 çalışma | Sürekli beyaz veya benzeri geniş bantlı gürültünün uykuya etkisini inceleyen 38 çalışmanın sonuçları, uykuya olumlu etkiden uykuyu bozmaya kadar uzanıyordu. GRADE'e göre sürekli gürültünün uykuya yararlı olduğuna dair kanıtın kalitesi çok düşüktü; yazarlar sürekli gürültünün uykuyu ve işitmeyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. | B C |
| Zhang 2021[4] | Deney | 30 | Çince açık ofis ortamını canlandıran laboratuvar deneyinde 30 katılımcının seri hatırlama başarısı ve ses ortamı algısı 14 koşulda ölçüldü: sessiz, yalnız konuşma ve dört maskeleyicinin (konuşmaya benzer pembe gürültü, klima gürültüsü, kaynak suyu sesi, kalabalık uğultusu) konuşmayla üç farklı sinyal-gürültü oranında sunulduğu 12 koşul. Etkiler maskeleyici türüne ve orana göre belirgin değişti; en iyi koşul orta oranda (−2,4 dB) kaynak suyu sesiydi. Etkiler cinsiyet, eğitim düzeyi ve gürültü duyarlılığına göre farklılaşabiliyordu. | B |
| Hugh 2014[7] | Deney | — | 14 bebek uyku makinesi en yüksek seste ölçüldü: 30 cm'de hepsi hastane bebek odaları için önerilen 50 dBA sınırını aştı, 3'ü 85 dBA'yı geçti. Yazarlar bu cihazların bebeklerin işitmesine zarar verebilecek seviyeler üretebileceği sonucuna vardı. | C |
| Moore 2013[1] | Ders kitabı | — | İşitme psikolojisinin temel ders kitabı. Frekans seçiciliği ve maskeleme bölümü, bir sesin başka bir sesin duyulma eşiğini yükseltmesini (işitsel maskeleme) ve bunun frekans bantlarına bağlılığını anlatır. | B |
Sık sorulanlar
- Kahverengi gürültü neden 'kahverengi'?
- Ad renkten değil, Brown hareketinden (rastgele yürüyüş) gelir; dalga biçimi bu hareketin izine benzer. 'Kırmızı gürültü' de denir.
- Hoparlörlerim için hangisi daha güvenli?
- Kahverengi gürültünün bas enerjisi küçük hoparlörleri zorlayabilir; yüksek düzeyde çalma. Gürültü üretecinde gri gürültünün bas desteği bu yüzden sınırlıdır.
Kimin için?
Kimin için
- Rahatlama, odak ya da uyku rutini için ses arayanlar; sesler cihazında üretilir, etki vaadi yoktur.
- Dinlediği şeyin kanıt düzeyini okumak isteyenler.
- Hangi gürültüyü seçeceğini bilmeyenler; renk örtülecek sese göre seçilir, ikisinin de uyku kanıtı zayıf ve karışıktır.
Kimin için değil
- Epilepsi veya nöbet öyküsü, psikiyatrik bir tanı, kalp pili gibi bir tıbbi cihaz, kulak çınlaması ya da başka bir sağlık durumun varsa veya hamileysen kullanmadan önce hekimine danış.
- Araç veya makine kullanırken dinleme.
- Cihaz sesini rahat bir seviyede, tercihen %60'ın altında tut. Cihazının kulaklık güvenliği ayarlarını da kullanabilirsin.
Frekans Studio tıbbi bir cihaz değildir; hiçbir hastalığı teşhis etmez, tedavi etmez veya önlemez.
Dinle ve dene
Derin Odak · Kahverengi Gürültü
Renk renk dinle
- Kahverengi gürültü
- Pembe gürültü
- Gri gürültü
- Beyaz gürültü
Katalogda ana sesi bu renkte olan seans yok: tam bantlı gürültü tizde sert duyulur, seanslarda yumuşatıldı. Üreteçte dinleyebilirsin: Gürültü üreteci
Kaynaklar
- Moore BCJ. An Introduction to the Psychology of Hearing. Brill; 2013. ISBN 9789004252424
- Basner M, Smith MG, Cordoza M, Kayser MS, Carlin M, Ecker AJ, et al. Efficacy of pink noise and earplugs for mitigating the effects of intermittent environmental noise exposure on sleep. Sleep. 2026;49(5):zsag001. doi:10.1093/sleep/zsag001 PMID 41627391
- Riedy SM, Smith MG, Rocha S, Basner M. Noise as a sleep aid: A systematic review. Sleep Med Rev. 2021;55:101385. doi:10.1016/j.smrv.2020.101385 PMID 33007706
- Zhang Y, Ou D, Kang S. The effects of masking sound and signal-to-noise ratio on work performance in Chinese open-plan offices. Appl Acoust. 2021;172:107657. doi:10.1016/j.apacoust.2020.107657
- Capezuti E, Pain K, Alamag E, Chen X, Philibert V, Krieger AC. Systematic review: auditory stimulation and sleep. J Clin Sleep Med. 2022;18(6):1697-1709. doi:10.5664/jcsm.9860 PMID 34964434
- Ding Y, Sun X, Yin J, Wang Z, Zhang X, Zhang D, et al. Impact of white noise on sleep quality across age groups and in critically ill/non-critically ill patients: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Sleep Med. 2025;136:106869. doi:10.1016/j.sleep.2025.106869 PMID 41151421
- Hugh SC, Wolter NE, Propst EJ, Gordon KA, Cushing SL, Papsin BC. Infant sleep machines and hazardous sound pressure levels. Pediatrics. 2014;133(4):677-681. doi:10.1542/peds.2013-3617 PMID 24590753
- Khandelwal K, Anyim A, Shu S, Gerberi D, Yousufuddin M, Pagali S. Impact and efficacy of sound machine on sleep in hospitalized adults: A systematic review. Sleep Med X. 2025;10:100154. doi:10.1016/j.sleepx.2025.100154 PMID 41141950
- Nigg JT, Bruton A, Kozlowski MB, Johnstone JM, Karalunas SL. Systematic Review and Meta-Analysis: Do White Noise or Pink Noise Help With Task Performance in Youth With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder or With Elevated Attention Problems?. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2024;63(8):778-788. doi:10.1016/j.jaac.2023.12.014 PMID 38428577
Künyeler kanıt veritabanından; her kaynak Crossref ya da PubMed ile doğrulanmıştır. Bağlantılar yayının kendi sayfasına (DOI) gider.
Bu konuda başka yazılar
Buradan devam et
Yöntem
- Kaynaklar
- Bilimsel ifadeler kanıt veritabanındaki 3 iddiaya dayanır; her iddianın kaynakları ve inceleme notu kendi sayfasında: Geniş bantlı gürültü ve maskeleme · Beyaz, pembe ve kahverengi gürültüyle uyku · Beyaz ya da pembe gürültü ve dikkat
- Yayın sorumlusu
- Murat Tunalı · Editoryal sorumluluk Murat Tunalı'dadır; bağımsız tıbbi inceleme yapılmamıştır.
- Bu yazı nasıl hazırlandı
- İlk taslağı bir yapay zekâ modeli (Claude) hazırladı; yazı yeni sayı, künye ya da iddia eklemez, kanıt özeti veritabanından gelir. Yayın onayını Murat Tunalı verdi. Bağımsız bir bilimsel danışman incelemesi henüz yapılmadı. Kanıt metodolojisi · Künye
- Sınırlılıklar
- Bu yazı bilgi amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir. Kanıt düzeyleri iddia başınadır; bir seansın düzeyi bağlı iddiaların en zayıfıdır.
- Güncellemeler
- Son güncelleme: 05.11.2026
- Atıf
- Frekans Studio. “Kahverengi mi, beyaz mı? Hangi gürültü ne zaman”. Son güncelleme: 05.11.2026. https://frekans.studio/rehber/beyaz-vs-kahverengi-gurultu